Er bestaat niet één kleurentest. Tel de kleuren: zijn het er vier, dan is het DISC of Insights Discovery. Zijn het er zes, dan is het Management Drives. En dat is meer dan een weetje, want dezelfde kleur betekent bij de drie modellen iets anders.
Mensen komen terug van een training en zeggen: ik ben geel. De vraag die dan niemand stelt is: geel volgens wie?
Waarom de verwarring zo hardnekkig is
Kleuren zijn precies waarom deze modellen populair zijn. Ze zijn makkelijk te onthouden en je hoeft geen rapport te lezen om ze te gebruiken. Maar juist doordat ze zo makkelijk blijven hangen, reizen ze los van hun model mee naar de volgende organisatie.
Twee collega’s die het over geel hebben, kunnen het over twee tegengestelde dingen hebben. Bij DISC is geel de spontane prater. Bij Management Drives is geel juist de analyticus die zich terugtrekt om te doordenken.
De drie modellen naast elkaar
DISC: vier kleuren, gedrag
DISC gaat terug op het werk van William Moulton Marston uit 1928 en meet gedrag in een context.
- Rood (D, Dominantie): direct, resultaatgericht, snel.
- Geel (I, Invloed): enthousiast, sociaal, overtuigend.
- Groen (S, Stabiliteit): rustig, geduldig, betrouwbaar.
- Blauw (C, Consciëntieusheid): precies, kritisch, feitelijk.
Insights Discovery: vier kleuren, Jungiaanse voorkeuren
Insights Discovery is begin jaren negentig ontwikkeld door Andi Lothian, op basis van de typologie van Carl Jung. De kleuren staan hier voor combinaties van denken of voelen met introvert of extravert.
- Vurig rood: extravert denken, doelgericht en beslissend.
- Stralend geel: extravert voelen, enthousiast en betrekkend.
- Zacht groen: introvert voelen, zorgvuldig op relaties.
- Helder blauw: introvert denken, analytisch en precies.
De kleuren lijken op die van DISC, maar de onderbouwing is een andere. Insights werkt bovendien met acht typen en 72 posities op een wiel, waar de meeste deelnemers nooit iets van meekrijgen.
Management Drives: zes kleuren, drijfveren
Management Drives is gebaseerd op de waardensysteemtheorie van Clare Graves, later uitgewerkt door Beck en Cowan als Spiral Dynamics. Het meet geen gedrag maar drijfveren, en het heeft er zes.
- Paars: veiligheid, traditie, saamhorigheid.
- Rood: daadkracht, tempo, directheid.
- Blauw: zekerheid, structuur, betrouwbaarheid.
- Oranje: competitie, resultaat, kansen pakken.
- Groen: sociaal, harmonie, verbinding.
- Geel: analyseren, begrijpen, betekenis geven.
Waar het misgaat: geel
Zet de drie naast elkaar en één kleur springt eruit.
Geel is bij DISC en Insights de extraverte, sociale kant. Bij Management Drives is geel juist de beschouwende denker. Iemand die in een vorige baan is getypeerd als geel volgens DISC en in de nieuwe organisatie geel hoort volgens Management Drives, denkt dat hij hetzelfde is en bedoelt iets tegenovergesteld.
Rood, groen en blauw liggen dichter bij elkaar, maar ook daar zitten verschillen. Blauw is bij DISC vooral nauwkeurig, bij Management Drives vooral gericht op regels en betrouwbaarheid. Dat is niet hetzelfde.
Paars en oranje bestaan alleen bij Management Drives. Wie die twee hoort, weet meteen om welk model het gaat.
Wat kleuren wel en niet zeggen
Kleuren zijn samenvattingen, en samenvattingen laten dingen weg. Dat is hun functie en hun grootste risico.
Ze werken goed als taal: een team dat begrijpt dat de een tempo zoekt en de ander zekerheid, praat prettiger. Ze werken slecht als verklaring: zodra iemand in een vergadering wordt afgeserveerd met dat is typisch rood van jou, is het model een etiket geworden.
Ze werken ook slecht als voorspelling. Geen van de drie modellen is bedoeld om mee te selecteren, en geen van de drie voorspelt aantoonbaar wie succesvol wordt in een functie.
En waar staat TMA in dit rijtje?
De TMA-methode werkt bewust niet met kleuren. In plaats daarvan krijg je 22 drijfveren met elk een score van 1 tot 9, afgezet tegen een normgroep van ruim 36.000 mensen.
Dat is minder pakkend en meer werk. Het voordeel is dat je niet hoeft te kiezen tussen vier of zes hokjes: je ziet per drijfveer waar iemand precies staat. Wat dat oplevert staat in wat is TMA en is TMA wetenschappelijk onderbouwd.
Welke kies je?
- Eenmalige teamdag over communicatie: DISC of Insights. Snel, herkenbaar, goed genoeg. Zie TMA of DISC en TMA of Insights Discovery.
- Cultuur- en organisatievraagstukken: Management Drives, dat is er sterk in om ook op team- en organisatieniveau te kijken. Zie TMA of Management Drives.
- Individuele ontwikkeling of een besluit met gevolgen: een instrument met schalen in plaats van kleuren.
Eerste hulp bij kleurverwarring
Werkt jullie organisatie al met een kleurenmodel en overweeg je een tweede? Stel dan eerst deze vraag: welke vraag beantwoordt het nieuwe model die het oude niet beantwoordt? Als daar geen goed antwoord op komt, meet je twee keer hetzelfde en verwar je alleen de mensen.
Twijfel je wat past bij jullie situatie? Plan een kennismakingsgesprek van 30 minuten. We zeggen het eerlijk als jullie huidige model prima voldoet.